Inspiring solutions for architects, engineers and specifiers

x

Duurzaamheid

Pionier in het gebruik van BIM

De houding van de Belgische architect Philippe Samyn over duurzaamheid doet denken aan de Amerikaanse ontwerper Buckminster Fuller, die van mening was dat alle architecten de impact van hun gebouwen zouden moeten kennen.

"Bronnen zijn schaars. Dus hoe minder materiaal je gebruikt, hoe beter we de aarde beschermen."

Wat hij hiermee bedoelt, begrijp je direct wanneer je de gevel van de brandweerkazerne van Charleroi ziet. Deze bestaat uit twee hoofdelementen. Op de begane grond staan achter de 48 beglaasde overheaddeuren elk een brandweerauto. De bovenverdiepingen zijn bekleed met een dunne laag geperforeerd, gegolfd staal dat twee en een half meter boven het dakterras uitsteekt en de moestuin, het zitbereik en de atletiekbaan tegen wind beschermt.

Aangelegd als een ononderbroken cirkel, geven de lichtgewicht beglaasde deuren de indruk dat het gebouw zweeft. En als de deuren open gaan, lijkt de hoogte te verdwijnen, waardoor je langs de brandweerwagens zicht krijgt op de binnenkant van het gebouw.

"We hebben geprobeerd de eenvoudigste, voordeligste, meest functionele en duurzame deur te maken."

En de combinatie van slankheid en kracht in iedere deur geeft het gebouw een bepaalde lichtheid die de duurzaamheid van het ontwerp perfect tot uitdrukking brengt.

x

Conformiteit

Een plek om te trainen en ontspannen

Conformiteit is niet altijd gebonden aan bouwvoorschriften – tenminste niet direct. Bij de brandweerkazerne in Charleroi, België, moeten de dienstdoende brandweerlieden goed in conditie zijn. Ze moeten drie dagen achter elkaar kunnen uitrukken. Daarom hebben ze ruimten nodig om te trainen en om te ontspannen.

De architect van het project, Philippe Samyn, noemt de brandweerkazerne "...een dorp op zich, met slaap- en woonruimte, een grote sporthal en een moestuin op het dak waar de brandweerlieden groente kunnen kweken en eten." Doordat de brandweerkazerne als cirkel gebouwd is, is de atletiekbaan op het dak eindeloos.

Maar niet alles speelt zich af op de vlakte. De brandweer moet ook in staat zijn om ladders en trappenhuizen te beklimmen, vaak zelfs met iemand op hun schouders. Daarom stelde Samyn een toren voor met een trappenhuis en een aantal ladders aan de buitenkant. Het is zelfs mogelijk om een kabel van de toren aan te sluiten op het vloerluik, zodat de brandweerlieden kunnen oefenen op de tokkelbaan.

x

Esthetiek

Leefbaar en aangenaam

Ondanks het belang van de brandweerkazerne voor de lokale gemeenschap, verwachtte niemand dat de deze zo mooi zou zijn. Maar de vasthoudendheid van architect Philippe Samyn dat elk gebouw "leefbaar en aangenaam" moet zijn, leverde een ontwerp op dat niet alleen functioneel, maar ook fraai is.

De ronde vorm van het gebouw past uitstekend in de heuvelachtige omgeving met zicht op de Belgische gemeente Charleroi. Zijn naar buiten gerichte, waakzame karakter krijgt nog meer nadruk door de 48 beglaasde deuren in de gevel op de begane grond. De deuren kunnen onmiddellijk worden geopend om de weg vrij te maken voor brandweer- en ziekenwagens. Maar de functionaliteit van de deuren is slechts de helft van het verhaal.

"Het verschil zit in de verfijning van de deur - op zowel technisch als esthetisch gebied."

 

"Veel leveranciers bieden goede deuren," zegt Samyn. "Het verschil zit in de verfijning van de deur – op zowel technisch als esthetisch gebied." De slanke vormgeving van de ASSA ABLOY overheaddeuren zorgt overdag voor veel licht en 's nachts voor transparantie. Het eindresultaat is een leefbare binnenomgeving in harmonie met de omgeving buiten de muren – of om precies te zijn: de deuren.

x

Functionaliteit

Een deur kan het beginpunt van het ontwerp zijn

Toen architect Philippe Samyn gebriefd werd over de brandweerkazerne in Charleroi viel hem meteen één ding op. De brandweerlieden wilden zo snel mogelijk uit de kazerne weg kunnen rijden – en weer terugkomen zonder achteruit te moeten inparkeren.

"Het idee van een cirkel met al die lijnen keurig naast elkaar kwam ogenblikkelijk in me op," zegt hij, en voegt eraan toe: "Alles kan het beginpunt zijn voor een gebouw. Zelfs een deur."

 

Eén van de belangrijkste punten was tijdswinst – essentieel om levens te redden. De cirkelvorm van de brandweerkazerne betekent dat alle 48 voertuigen op elk gewenst moment ingezet kunnen worden, dankzij hun eigen overheaddeur. Bovendien kunnen alle voertuigen die terugkomen zonder enige moeite weer terugkeren in hun startpositie.

x

Project & proces

Meer details en efficiënter

Sinds 1 januari 2016 gebruiken Samyn en Partners BIM bij elk ontwerpproject. Maar de architect was al meer dan dertig jaar een voorloper in het gebruik van computers voor architectonische en bouwkundige ontwerpen. Zijn bureau gebruikte de eerste grafische computer om te ontwerpen, ook al was er een afgestudeerde specialist nodig om het programma te bedienen.

Met behulp van BIM kan nu elk lid van het 30 personen telende ontwerpteam, onder wie de geologen en plaatselijke historici, onmiddellijk toegang krijgen tot elkaars kennis en de actuele ontwerpfase. "Dit is enorm spannend, want iedereen ontdekt zo een beter communicatiemiddel," zegt Samyn.

"Elke architect zou BIM moeten gebruiken om de visie van de klant te vertalen naar een levend gebouw."

Met een open, vrije communicatiestroom tussen alle betrokkenen, is het ontwerpproces niet alleen efficiënter, maar kan het ook veel gedetailleerder – voor meer begrip en een betere uitwisseling. Onder wie ook de klant. Als overtuigd fan van BIM verklaart Samyn: "Elke architect zou BIM moeten gebruiken om de visie van de klant te vertalen naar een levend gebouw."

"We duiken veel dieper in projecten dan ooit tevoren – samen met de klant."

Hij ziet de BIM-revolutie eigenlijk heel eenvoudig: hoe meer we geavanceerde software kunnen gebruiken, des te meer duurzame en moderne gebouwen we kunnen maken met lokale hulpmiddelen als modder, bamboe en touw.